Αμβλυωπία

Η θεραπεία πρέπει να εξατομικεύεται σε κάθε περίπτωση. Σύγχρονες μελέτες έχουν δώσει σαφείς κατευθυντήριες γραμμές στον οφθαλμίατρο για την διάρκεια και την συχνότητα της κάλυψης ανάλογα με την ηλικία και το μέγεθος του προβλήματος της «αμβλυωπίας. Δύο ώρες επικάλυψης της ημέρα έχουν αποδειχθεί αρκετές εάν και εφόσον η αμβλυωπία δεν είναι πολύ μεγάλη και η ηλικία του ασθενούς μεταξύ 3 και 7 ετών. Απόλυτη προϋπόθεση είναι η ενεργή εκγύμναση του οπτικού συστήματος τις ώρες αυτές (ζωγραφική, παιχνίδι, διάβασμα κλπ). Η μερική επικάλυψη μόνο το Σαββατοκύριακο είναι αρκετή σε περιπτώσεις που έχουν ήδη ανταποκριθεί στην θεραπεία.

Υπάρχουν άλλες εναλλακτικές θεραπείες αντί της επικάλυψης;

Προσοχή σε «προγράμματα οπτικής εκπαίδευσης» από μη-οφθαλμιατρικά κέντρα. Τα τελευταία χρόνια έχει διογκωθεί σημαντικά στην Ελλάδα και διεθνώς ένα οικοσύστημα μη-οφθαλμιατρικών παρόχων — οπτομέτρες με εξειδίκευση στην «behavioral optometry», ιδιωτικά κέντρα «οπτικής εκπαίδευσης», πρακτόρεια οπτικής γυμναστικής — που προωθούν εκτεταμένα και ακριβά προγράμματα οπτικών ασκήσεων (γνωστά ως «vision therapy», «behavioral vision therapy» ή «visual training») με υποσχέσεις αντιμετώπισης ενός εξαιρετικά ευρέος φάσματος καταστάσεων: δυσλεξία, μαθησιακές δυσκολίες, ΔΕΠΥ (ADHD), δυσκολίες ανάγνωσης, χαμηλή σχολική επίδοση, διαταραχές προσοχής, αθλητική απόδοση, ακόμη και «σύνδρομα» όπως η «σύγκλιση ανεπάρκεια» ως γενική εξήγηση για κάθε δυσκολία. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για εμπορικά πακέτα δεκάδων συνεδριών, με σημαντικό κόστος και χωρίς διαφανείς θεραπευτικούς δείκτες.

Η οριστική επιστημονική θέση των μεγαλύτερων διεθνών οργανισμών παιδιατρικής οφθαλμολογίας — ως κοινή δήλωση των American Academy of Pediatrics (AAP), American Academy of Ophthalmology (AAO), American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus (AAPOS) και American Association of Certified Orthoptists (αρχική έκδοση 2009, επανεπιβεβαιωμένη έκτοτε) — είναι σαφής και απερίφραστη: «δεν υπάρχει επιστημονική απόδειξη για την αποτελεσματικότητα των ασκήσεων ματιού (vision therapy) ή των ειδικών χρωματικών φακών στην αντιμετώπιση αυτών των σύνθετων παιδιατρικών νευρολογικών καταστάσεων». Η δυσλεξία είναι γλωσσική νευροαναπτυξιακή διαταραχή, όχι οπτική. Η ΔΕΠΥ είναι νευροαναπτυξιακή διαταραχή, όχι οπτική. Η χαμηλή σχολική επίδοση έχει πολυπαραγοντικές αιτίες (γνωστικές, εκπαιδευτικές, ψυχοκοινωνικές) που χρειάζονται αξιολόγηση από κατάλληλους επαγγελματίες (παιδίατρο, παιδοψυχολόγο, λογοθεραπευτή, ειδικό παιδαγωγό) — όχι ασκήσεις ματιού.

Η σύγχρονη επιστημονική κοινότητα χαρακτηρίζει την «behavioral vision therapy» ως ψευδοεπιστημονική όταν εφαρμόζεται για τις παραπάνω ενδείξεις. Η μοναδική κλινική κατάσταση που ωφελείται αποδεδειγμένα από οπτικές ασκήσεις είναι η συμπτωματική σύγκλιση ανεπάρκεια (symptomatic convergence insufficiency) — και αυτή με συγκεκριμένα, εξειδικευμένα ορθοπτικά πρωτόκολλα. Επίσης, παρά τις διαφημίσεις, δεν υπάρχει επιστημονική απόδειξη ότι η «εκπαίδευση οπτικού συστήματος» επιβραδύνει την εξέλιξη της μυωπίας ( η μέθοδος Tracksight, ΔΕΝ είναι ακόμα πιστοποιημένη ) ή ότι υπόσχεται βελτιώσεις στην αθλητική επίδοση σε διάφορα αθλήματα.

Στην Athens Vision εφαρμόζουμε μόνο θεραπευτικές προσεγγίσεις με τεκμηριωμένη επιστημονική βάση και έγκριση (CE mark) της Ευρωπαικής Ένωσης και της Οφθαλμολογικής κοινότητας. Όταν ένας ασθενής μας προσέρχεται με ιστορικό συμμετοχής σε πρόγραμμα «vision therapy» μη-οφθαλμιατρικής πηγής, η σύστασή μας είναι σχεδόν πάντοτε η ίδια: συστηματική επανεκτίμηση της πραγματικής αιτίας του προβλήματος και κατεύθυνση στους κατάλληλους εξειδικευμένους επαγγελματίες (παιδίατρο, αναπτυξιολόγο, λογοθεραπευτή, παιδοψυχολόγο, ειδικό παιδαγωγό, έλεγχο οφθαλμικών κινήσεων με την ελληνική μέθοδο eyeRADAR, ανάλογα με τα πραγματικά ευρήματα. Συστήνουμε σε όλους τους γονείς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν τους προτείνεται «θεραπεία» που υπόσχεται να διορθώσει ταυτόχρονα διαθλαστικά σφάλματα, μαθησιακές δυσκολίες, ΔΕΠΥ, και αθλητική απόδοση: τέτοιες υποσχέσεις ευρέος φάσματος συνήθως αντικατοπτρίζουν μεθόδους εξαπάτησης ή στην καλύτερη περίπτωση, προσεγγίσεις χωρίς επιστημονικό υπόβαθρο (ψευδοεπιστήμη).